کانون سینماگران جوان

هنر : سینما و ادبیات

پایان کار جشنواره روتردام؛ از رضا میرکریمی تا ای مثل ایران
نویسنده : بهروز قلمی - ساعت ۱٠:٢٧ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٢ بهمن ۱۳٩۳

آخرین ساخته رضا میرکریمی، "امروز"، از سوی ایران برای اسکار فرستاده شده بود

چهل و چهارمین دوره جشنواره جهانی فیلم روتردام در هلند، جمعه شب،سی ام ژانویه با اهدای جوایز به کار خود پایان داد.

در جشنواره امسال ۲۱۰ فیلم بلند و ۲۳۳ فیلم کوتاه طی دوازده روز به نمایش درآمد.

جوایز جشنواره

داوران جایزه ببر جشنواره امسال که از سال ۱۹۹۵ به این جشنواره اضافه شده و به آن شکلی رقابتی برای کشف استعدادهای تازه داده است، از بین سیزده نامزد دریافت این جایزه، طبق روال هر ساله سه فیلم را با ارزش یکسان به عنوان برنده انتخاب کردند.

پروژه قرن ساخته کارلوس ام. کوئینتلا محصول مشترک آرژانتین، کوبا و آلمان یکی از این برندگان بود.این فیلم در یک شهر هسته ای می گذرد که از پروژه های بزرگ شوروی و کوبا محسوب می شد و قرار بود اولین پایگاه هسته ای در کارائیب باشد، اما فرو پاشیدن شوروی همه چیز را متوقف کرد. فیلمساز با دسترسی به گنجینه تلویزیون کوبا تصاویر واقعی را با تصاویر تخیلی آمیخته است.

ویدئوفیلیا (و یک بیماری ویروسی دیگر) ساخته خوان دانیل اف. مولرو از پرو دیگر برنده این جایزه بود که سعی دارد به نقش اینترنت و مضرات آن در دنیای امروز بپردازد.

نقطه ناپدید شدن ساخته جاکراوال نیلتامرونگ از تایلند آخرین برنده این جایزه بود: فیلمی که با صحنه تصادف والدین کارگردان آغاز می شود، اما خیلی زود با داستانی تخیلی درباره قتل در جنگل ادامه می یابد.

جایزه فیپرشی(انجمن بین المللی منتقدان فیلم) هم که از بین بیست و پنج فیلم بخش "آینده درخشان" انتخاب می شود، به فیلم نبردها ساخته ایزابل تولنر محصول مشترک بلژیک و هلند تعلق گرفت؛ فیلمی که رد پای جنگ ها را در کشورهای مختلف دنبال می کند.

امروز و رضا میرکریمی

آخرین ساخته رضا میرکریمی، "امروز"، در سه نوبت با حضور فیلمساز به نمایش درآمد و عکس العمل های متفاوتی را در پی داشت:از مرد هلندی عصبانی ای که تالار سینما را با فریاد "تبلیغات آیت الله ها" ترک کرد، تا رای های تماشاگران که فیلم را در روزهای اول جشنواره به رده سوم محبوب ترینها برده بود.

فیلم میرکریمی (که از سوی ایران برای اسکار هم ارسال شده بود، اما موفقیتی در این زمینه نداشت)، راه را برای تاویل های گوناگون باز می گذارد؛ از این رو هم می تواند فیلمی جسور و پیشرو قلمداد شود( آن طور که جعفر پناهی در یادداشتی از آن حمایت کرد) و هم برعکس فیلمی که بغض فروخورده فرماندهان سپاه را به نمایش می گذارد.

ده دقیقه ابتدایی فیلم، بسیار حساب شده و درگیر کننده است و حکایت از فیلم خوش ساختی دارد، اما بعدتر با شکل گیری روند ماجرا، سکوت این راننده تاکسی، چندان توجیه پذیر نیست و در منطق فیلم جا نمی افتد.

پایان جسورانه فیلم اما مورد انتقاد تندروهاست: بچه به گمان آنها ناخلفی که حالا عضوی از خانواده است و می تواند نمادی از نسل بعد محسوب شود.

گفت و گوی فیلمساز و منتقد

حشنواره روتردام در یک اقدام جالب گفت و گوی فیلمساز/ منتقد را در برابر تماشاگران برای برخی فیلم ها تدارک دیده بود که اولین آنها گفت و گوی میرکریمی بود با جف اندرو، منتقد انگلیسی.

اندرو که به سینمای ایران علاقه زیادی دارد و از هواخواهان عباس کیارستمی است( و کتابی هم درباره فیلم ده دارد) درباره ایده اولیه فیلم پرسید و میرکریمی در جواب گفت که نمی داند ایده اولیه فیلم هایش چطور و کجا شکل می گیرند. او گفت می خواسته قهرمانی متفاوت داشته باشد که قضاوت دیگران برایش مهم نیست و در برابر او زنی را قرار دهد که مدام به قضاوت دیگران فکر می کند و نمایش این تناقض برای او جالب است.

میرکریمی در پاسخ به پرسشی درباره فرستاده شدن فیلمش به اسکار از سوی ایران گفت البته از این امر خوشحال شده اما در هر حال هر کشوری فیلمی را می فرستد و در نهایت افتخاری در آن نیست. اندرو اشاره کرد که تا به امروز سه بار فیلم های میرکریمی از سوی ایران برای اسکار فرستاده شده اند.

سینمای ایران

"نقطه ناپدید شدن" ساخته جاکراوال نیلتامرونگ از تایلند یکی از برندگان این دوره جشنواره بود

فیلم سی دقیقه ای حذف اضطراری ساخته پیمان نعیمی و فهیمه آقاحسنی در فضای یک خوابگاه دخترانه سعی دارد تصویری از اجتماع امروز ایران و وضعیت زنان ارائه کند، اما به رغم چند صحنه حذاب، به عمق نمی رود و در سطح می ماند.

ای مثل ایران ساخته ساناز آذری از بلژیک از ضعیف ترین فیلم های جشنواره بود: فیلمساز دوربین را در جایی ثابت قرار می دهد تا معلم اش را که در حال یاد دادن الفبای فارسی به اوست ثبت کند. دوربین تا انتهای فیلم ثابت می ماند و تنها در میانه آن گاه تصاویر صفحات کتاب اول دبستان( و بعدتر تصاویر آرشیوی) را می بینیم و در تمام این مدت این معلم ضمن درس دادن، درباره ایران حرف می زند؛ حرف هایی که به مانند فرم فیلم خام هستند و بعید می دانم که حتی نکته تازه ای برای تماشاگر غیرایرانی داشته باشند.

دختری در شب تنها به خانه می رود ساخته آنا لیلی امیرپور فیلمساز ساکن آمریکا هم پس از نمایش در چند جشنواره، در روتردام هم موفق بود: یک فیلم سیاه و سفید با ترکیب بندی بصری قوی درباره یک خون آشام چادری.


comment نظرات ()